२०७८ मंसीर १३ गते , सोमवार

विचार / विश्लेषण

विधिमा अराजकता : झोले न्यायाधीश र वकिलहरूको राजनीति !

त्यसैले न्यायालयलाई दलालीको अड्डा बनाउने जुनसुकै तहका न्यायाधीशहरूका साथै कोटाका नाममा राजनीतिक दलका झण्डे कार्यकर्ता, नेताका हनुमान, तस्करका दलाल, माफिया, कमिशनखोरहरू भटाभट न्यायाधीशमा नियुक्त हुने परिपाटी तुरुन्त बन्द गरिनै पर्दछ । न्यायालयप्रति जनविश्वास जगाउने हो भने शुद्धता वा सुदृढीकरणको थालनी यहींबाट गर्न अत्यावश्यक छ ।

विधिको बर्खिलाप गर्दै कांग्रेस !

निर्धारित समयमै महाधिवेशन नगरेर नेपाली कांग्रेस वस्तुतः वैधानिक संकटमा फँसिसकेको भए पनि सोको चेत पार्टी नेतृत्वलाई नभएको झैं प्रतीत भइरहेको छ । संविधान बमोजिम राजनीतिक दलको विधानमा कम्तीमा ५ वर्षमा एक पटक सो दलका संघीय र प्रदेश तहका प्रत्येक पदाधिकारीको चुनाव हुने व्यवस्था हुनुपर्छ । विषम अवस्थामा पनि ६ महिनाभन्दा बढी महाधिवेशन नगरिकनै चलायमान दिने छुट संविधानतः छैन ।

युवा वर्ग : अबका विश्वस्त अभियन्ता

हामीले बरोबर सुन्दै आएका र भन्दै पनि आएका कुरा हुन्— दलका नेताहरू भ्रष्ट भए, लोभी–पापी भए, नेताहरूले देश लुटे । यस्ता देशप्रति बेइमान र जनताप्रति गद्दार नेताहरू शासक रहुन्जेल नेपाल कहिल्यै बन्दैन ।...

काँग्रेस नेतृत्वमा अबको खाँचो

इतिहासको गौरवलाई विरासत मानेरै मात्र अब भने काँग्रेसको खैरियत छैन, भविष्य अन्योलपूर्ण छ । हालको जस्तो बोधो, कीर्ते, दृष्टिविहीन, नवसोचविहीन र हठी नेतृत्वपंक्तिले चौधौँ महाधिवेशन पूर्वाद्र्ध आत्मसमीक्षा गर्न अत्यावश्यक छ । अब उसो पुरानाको परामर्श र नयाँ पुस्ताको जागरूक अग्रसरता समयको माग हो । जुनसुकै दलका युवा पुस्ता जहिल्यै प्रौढ पुस्ताका सिपाही होइनन्, होइनन् कमैया पनि ।

अफगान राजनीति र शक्ति राष्ट्रहरूको ध्रुवीकरण

तालिबानले अफगानिस्तान कब्जापछि पाकिस्तान, चीन, रुसले तालिबान सरकारलाई मान्यता दिए भने अमेरिका, बेलायत, भारत लगायत मुलुकले तालिबान सरकारलाई अझै मान्यता दिएका छैनन् । यसबाट अफगानिस्तानको राजनीतिबाट शक्ति राष्ट्रहरू बिचमै ध्रुवीकरणको खतरा बढेर गएको छ ।

परिवार र छोरी

उनीहरूलाई घर छोडेर भाग्दा आफू कुनै पिँजडाबाट आजाद भए झैं महसुस हुन्छ। सुगाको लागि सिंगो आकाश खाली हुन्छ तर उसलाई कैद गरेर राखिन्छ, किन ? आफ्नो स्वार्थको लागि ती चरी लाई पिन्जरामा कैद गरेर राखिन्छ। र त्यो चरी आफू आजाद हुने हजार उपाय खोज्छन् तर कोही त्यही पिन्जारा मै मर्छन कोही पिंजरा तोडेर भए पनि उड्छन्। यस्ता परिवारमा छोरीहरूको हालत पनि यस्तै सुगा जस्तो हुन्छ।

मर्यादाहीन नेता : राजनीतिमा सधैँ ग्रहण

व्यक्ति वा समाज लज्जाहीन र मर्यादारहित हुन सक्दैन । त्यो स्थिति भनेको प्रकृतिविपरीत पनि हो । प्रश्न होला – ‘लज्जा’ प्रकृति हो कि सभ्यताको विकासको क्रममा मानिसले अपनाएको प्रवृत्ति ? तर, यो प्राकृतिक गुणविशेष सभ्यता हो । लाजको मात्रा वा भनौं सीमा चारित्रिक मर्यादा पनि हो ।

कोरोना भाइरसको उत्पत्ति र त्यसको अनुसन्धानमा फितलो

विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लूएचओ) ले पनि कोरोना भाइरसको उत्पत्ति र यसको सही समाधान के हो भनेर किटान गरेर हालसम्म कुनै प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न सकेको छैन ।

लोकतन्त्रमा पञ्चायतको सम्झना

यो परिवर्तनका लागि कुनै एउटा पक्षले मात्र नभएर अधिकांश नेपाली जनताले आ–आफ्नो ठाउँ बाट धेरै सङ्घर्ष त्याग र बलिदान गरेका छन्। त्यसैले लोकतन्त्र तथा सङ्घीय व्यवस्थालाई कसैले आफ्नो बुवाले अंशमा दिएको निजी सम्पत्ति ठानेर गलत प्रयोग गरिरहँदा आम जनताहरू चाहिँ सधैँ मूकदर्शक भएर बस्ने कल्पना गर्नु ठुलो भुल हुनेछ।

नेपालमा बढ्दो वैदेशिक ऋणले औपनिवेशीकरणको खतरा

अन्ततः ऋण तिर्न नसकेपछि सम्झौता अनुसार सो क्षेत्रमा चीनको एकाधिकार हुन सक्छ या नेपाल सरकारले सो ऋण बराबरको जमिन चीनलाई बेच्नुपर्ने हुन्छ । यस्तो लगानीको परिबन्धले एउटा स्वतन्त्र सार्वभौम राष्ट्रको राष्ट्रियतामाथिको आघात पुर्‍याउन सक्छ । 

व्यवहार कुशल पर्शुराम अग्रवाल

प्रशुरामजीलाई धेरै मान्छेले अनेक हिसाबले बुझ्न सक्छन्,उनको बहुमुखी क्षमताको खुवी पनि यही हो। उनको निधनपछि प्रकट गरिएका समवेदनारूपी स्टाटसहरूमा प्रयुक्त शब्दालंकारहरूले पनि प्रशुरामको बहुमुखी व्यक्तित्वको उजागर भएको छ ।

मानौँ, राजनीति समाज रूपान्तरणको साधन नभएर एउटा धन्दा हो !

केही समय पहिला पुरा भएको, ६ वर्षभित्रमा पुरा हुनु पर्ने मेलम्ची खानेपानी आयोजना सम्पन्न हुनलाई झन्डै २२ वर्ष लाग्यो। कल्पना गर्नुस् हाम्रो देशमा यस्ता आयोजनाहरू सुरु भए देखि सम्पन्न हुँदा सम्ममा कति भ्रष्टाचार हुन्छ होला । मेरो आफ्नै नगर भद्रपुरमा ३ वर्ष भित्रमा पुरा हुनुपर्ने भारतको बङ्गाल तथा विहार राज्यसँग जोड्ने मेची पुल तयार हुनलाई ठ्याक्कै ९ वर्ष लाग्यो।

अस्थिर नेपाली राजनीति र विदेशी ऋण

तर, राजनीतिक दलले देश र जनताको स्वार्थभन्दा पार्टीगत स्वार्थ र व्यक्तिगत स्वार्थमा सत्तालाई दुरुपयोग गरे । जसले गर्दा मुलुक अस्थिर अवस्थामा अहिलेको रुमल्लिई रहेको छ ।

हिजो राती देखेको सपना

यो सुने सँगै अब पूर्वप्रधानमन्त्रीहरुको यो अनुकरणीय कदमले कोरोनाको उपचारमा भन्दा पनि कोरोनाको उपचार र रोकथाम गर्ने बहानामा कतिपय भ्रष्ट व्यक्तिहरू बाट हुने गरेको अनियमितता र भ्रष्टाचारका कारण रित्तिनै लागेको सरकारी ढुकुटीको ठुलो रकम अब जोगिने परेछ भनेर म चैँ सपनीमै मक्ख पर्दो रहेछु।

कोरोना महामारी र देशको वर्तमान राजनीति

नेपाल अहिले दोस्रो लहरको कोरोनासँग लडिरहेको छ । स्वास्थ्य प्रणाली नै घरै कमजोर अवस्थामा पुगेका यस्तो कठिन घडीमा वर्तमान सरकार भने सत्ताको उन्मादले जीवन र मृत्युसँग सङ्घर्ष गरिरहेका लाखौं कोरोना संक्रमित बिरामीहरूको उपचार बेवास्ता गर्दै सत्ता जोगाउन फोहोरी गणितीय खेलमा लागेको छ ।