विवाह केवल सम्बन्धको नाम मात्र होइन, महिलाको जीवनमा निकै ठूलो मोडको रूपमा आउने घटना पनि हो। दुलही बनेर नयाँ घरमा बस्नुपर्छ, नयाँ परिवार, चलन–बचलन र जिम्मेवारीसँग आफूलाई मिलाउनु पर्छ। यही क्रमसँगै महिलामा बाहिर नदेखिने धेरै परिवर्तन सुरु हुन्छन्, जसको प्रभाव सीधै वैवाहिक जीवनमा पर्छ।

शारीरिक ध्यान घट्ने

विवाहभन्दा अगाडि धेरै युवती शरीर, फिगर र स्वास्थ्यप्रति निकै सचेत हुने गर्छन्। तर विवाहपछि घर–परिवार र जिम्मेवारीमा बढी समय बित्न थालेपछि आफूलाई दिँदै आएको समय घट्छ। “अब कसलाई देखाउनु छ र ?” भन्ने सोचले पनि आफूलाई बेवास्ता गर्न थाल्ने गरेको देखिन्छ।

कामको चाप ह्वात्तै बढ्छ

विवाहअघि घरमै सहयोग पाउने युवती विवाहपछि चाहे–नचाहे घरकाममा व्यस्त हुनुपर्छ। धेरैजसो महिलामा कामको चाप अनुरूप थकान र चिडचिडाहट देखिनु सामान्य मानिन्छ।

हिसाब–किताबमा सक्रियता

विवाहअघि खर्च, बैंक, आर्थिक व्यवस्थापनप्रति ध्यान नदिने युवती पनि विवाहपछि घरायसी खर्च, बैंक खाता र खर्च व्यवस्थापनमा सचेत हुन्छन्। कतिपय अवस्थामा पतिलाई नै हिसाब बुझाउनुपर्ने अवस्था समेत आउँछ।

आमाप्रतिको मायामा वृद्धि

पहिले ‘फोन किन गरिरहन्छेस्’ भन्दै झर्किने छोरी विवाहपछि आमासँगै भावनात्मक रूपमा अझै नजिकिन पुग्छ। तर अर्कोतर्फ, सासूसँग दूरी बढ्दा कतिपय परिवारमा समस्या पनि देखिन्छ।

नन्द–जेठानीसँग अदृश्य प्रतिस्पर्धा

विवाहपछि महिलामा परिवारभित्रकै महिलासँग तुलना हुने आत्मभाव स्वाभाविक रूपमा बढ्छ। लुगा, बाहिरी प्रस्तुतिबाट लिएर व्यवहारसम्मकै प्रतिस्पर्धाले घरभित्र मनोवैज्ञानिक दबाब सिर्जना गर्न सक्छ।

‘सुखी- दुखी’ को तुलना

विवाहपछि कुराकानीको विषय पनि परिवर्तन हुन्छ। आफ्नो पति अरूभन्दा बढी व्यस्त, थकित वा दुखी छन् भन्ने भाव बढ्छ भने अरू महिला आफूभन्दा सुखी देखिन्छन् भन्ने सोच पनि विकसित हुन्छ।

‘पहिले जस्तो रहेनौं’ भन्ने गुनासो

विवाहपछिको मनोविज्ञानले दुवै जनालाई बदलिन्छन्। तर धेरैजसो महिलाले “तपाईं पहिलाको जस्तो हुनुहुन्न” भन्ने गुनासो नियमित रूपमा व्यक्त गर्छन्। जबकि प्रत्येक मानिस विवाहपछि जिम्मेवारी, समय र सोचसँगै स्वाभाविक रूपमा परिवर्तन हुँदै जान्छ भन्ने कुरा धेरैले बुझ्दैनन् ।

विवाहको नयाँ पाठ

दुवै पक्षले परिवर्तनलाई स्वाभाविक रूपमा स्वीकार गर्न सके, पारिवारिक झमेला कम हुने मात्र होइन, जीवन आणखी सहज र परिपक्व बन्न सक्छ।